Borowice ,  Głębock  ,  Marczyce ,  Miłków , Podgórzyn , Przesieka , Ściegny , Sosnówka , Staniszów , Zachełmie
 

WAŻNE INFORMACJE O MIEJSCOWOŚCIACH

Noclegi i gastronomia (link)

Borowice są małą górską osadą leżącą na wysokości 625-710 m n.p.m. Rozrzucona na leśnej polanie zabudowa otoczona jest ze wszystkich stron przez zalesione wzgórza. Od południa wyrasta monumentalny główny masyw Karkonoszy. Dolina Pięciu Potoków w której leżą Borowice bierze swą nazwę od pięciu cieków (Jeleni Potok, Jodłówka, Modrzyk, Borówka i Granicznik) które łączą się tu w jedną rzeczkę - Kacza.

Nastrój spokoju i odcięcia od świata sprawia, że Borowice są ulubionym miejscem górskich wędrowców i spragnionych spokoju mieszkańców miast. Często organizowane są tu obozy sportowe, międzynarodowe obozy integracyjne, imprezy o charakterze górskim. Nic więc dziwnego, że to właśnie Borowice od wielu lat są miejscem organizowania słynnych festiwali piosenki turystycznej i poezji śpiewanej "Gitarą i Piórem".

Borowice są też węzłem szlaków turystycznych. Blisko stąd do Karpacza, Sosnówki, Przesieki. Drogą Sudecką można wdrapać się na Przełęcz Karkonoską, a szlakiem żółtym na szczyty Karkonoszy.

ATRAKCJE

Widoki
Borowice leżą w samym sercu gór, pod masywnymi szczytami Karkonoszy. Wieś położoną w Dolinie Pięciu Potoków ze wszystkich stron otaczają porośnięte lasami wzgórza. Sielski krajobraz jest największym atutem Borowic. To idealne miejsce wypoczynku dla mieszkańców wielkich miast.

Murki
Wieś nie ma zabytków, ale ciekawostką są wybudowane w XVII - XVIII w. kamienne murki oddzielające pola. Nietypowe dla Karkonoszy budowle można zobaczyć w północno - zachodniej części wsi, przy szlaku do Przesieki.
Murki - nieopodal miejsca, gdzie szlak do Przesieki przecina Drogę Sudecką.

Cmentarzyk ofiar nazizmu
Około 2 km spaceru Drogą Sudecką w kierunku zachodnim prowadzi do małego cmentarzyka. Pochowane są na nim ofiary obozu pracy, który był zlokalizowany około kilometr od cmentarzyka. Pracujący tam jeńcy byli w czasie wojny zmuszani do budowy Drogi Sudeckiej. Część jeńców zakwaterowano w strażnicy wojskowej na Przełęczy Karkonoskiej. Z cmentarza prowadzi nieoznakowana ścieżka do górnych partii Doliny Myi.
Dojście (lub dojazd) - asfaltową Drogą Sudecką na zachód od Borowic. Cmentarz znajduje się przy drodze. Kilka kilometrów dalej droga kończy się.

 

GŁĘBOCK

Głębock jest maleńką miejscowością ukrytą pomiędzy pagórkami Wzgórz Łomnickich. Nie rozwinęłą się tu infrastruktura turystyczna.
W Głębocku działa stowarzyszenie medytacyjne Ananda Putta Bhumi, które organizuje coroczne Festiwale Ekologii Neohumanistycznej.

Głębock to dobry punkt wypadowy w mało znane turystom Wzgórza Łomnickie. Szlakiem czerwonym można szybko dostać się do Mysłakowic, polnymi drogami do Staniszowa.

ATRAKCJE
 
Spokój
Głębock to zaciszna wieś, ukryta przed cywilizacją między pagórkami Wzgórz Łomnickich. Idealne miejsce dla poszukujących spokoju i wytchnienia od codziennych obowiązków.
Dojazd: do najspokojniejszego miejsca na ziemi najlepiej dojechać skręcając zgodnie z drogowskazami z drogi Sosnówka - Miłków.

Medytacje
Ciekawostką jest działające w Głębocku gospodarstwo agroturystyczne stowarzyszenia medytacyjnego. Latem organizowane są festiwale.
 

MARCZYCE

Marczyce są niewielką wsią ulicową (zabudowa ciągnie się wzdłuż jednej ulicy) położoną przy drodze Śródsudeckiej, łączącej Podgórzyn z Sosnówką. Nad dachami domostw dominuje trawiasty wał zapory trzymającej w ryzach zbiornik wody pitnej Sosnówka. Przy drodze znajduje się smażalnia ryb. Na pobliskiej górze Grodna kryją się XIX wieczne ruiny zamku Henryka.

W odróżnieniu od innych miejscowości gminy Podgórzyn Marczyce leżą na prawie płaskim terenie, nieopodal Stawów Podgórzyńskich.

Ciekawostką historyczną są dwa krzyże pokutne z XIV - XVI wieku. Stoją przy głównym skrzyżowaniu. Jeden z nich ma wykuty zarys miecza.

ATRAKCJE

Ruiny zamku Henryka
Niewidoczne z dołu, ale górujące nad Marczycami sztuczne ruiny zamku Henryka są jedną z mniej znanych i zarazem jedną z ciekawszych atrakcji okolicy. Romantyczna wieża zamkowa wybudowana przez panujących w Staniszowie książąt Reuss jest świetnym punktem docelowym niedługiego spaceru z Marczyc.

Dojście: Szlakiem niebieskim na północny wschód.

Dwa krzyże pokutne
Przy głównym skrzyżowaniu w miejscowości stoją dwa krzyże pokutne z XIV - XVI wieku. Krzyż maltański i łaciński zbudowano z piaskowca pochodzącego z gór Kaczawskich.
Na jednym z krzyży widać 120 centymetrowej długości ryt miecza obosiecznego oraz pełną aureolę.
Drugi z krzyży, maltański, jest masywniejszy, niezdobiony, ale za to starszy. Krzyże pokutne stawiano w akcie skruchy za grzechy. Kilka ciekawych krzyży stoi w nieodległym Miłkowie.

Miejsce: Przy skrzyżowaniu szlaku z Cieplic do Sosnówki i drogi z Podgórzyna do Staniszowa.
 

MIŁKÓW

Duża wieś łańcuchowa ciągnie się wzdłuż potoku Młynówka. Miłków jest jedną z najstarszych wsi w Karkonoszach. Leży na wysokości 413 - 650 m n.p.m. Przez miejscowość przebiegają dwie ważne drogi - z Jeleniej Góry do Karpacza oraz z Droga Śródsudecka na odcinku z Piechowic do Kowar.

W centrum Miłkowa warto zobaczyć zespół pałacowy. Barokowy dwór z 1768 r. powstał na gruzach średniowiecznego zamku. Został przebudowany w stylu neobarokowym w XIX w. Zgrabna bryła budynku stoi w wiekowym parku.

Najstarszą budowlą w Miłkowie jest kościół p. w. św. Jadwigi. Świątynia łączy wiele stylów architektonicznych. Ciekawostką są nagrobki miłkowskich laborantów z XVIII w. i krzyże pokutne na zewnętrznym murze.

Nowszymi atrakcjami są gospodarstwo "Arena", w którym na stałe osiadł cyrk oraz ośrodek rekreacyjny z basenem, przy szosie Jelenia Góra - Karpacz.

ATRAKCJE
 
Pałac
Większość ciekawych obiektów w Miłkowie znajduje się w centrum miejscowości. Najchętniej odwiedzanym jest neobarokowy pałac otoczony parkiem. Dwuskrzydłowy budynek powstał w 1768 roku na ruinach średniowiecznego zamku. Po przebudowie w XIX w. uzyskał formę neobarokową. Białe ściany z kremowymi ozdobnikami przykrywa mansardowy dach. Wokół rośnie wiekowy park z zabytkowymi drzewami. Do pałacu prowadzi podjazd przez starą bramę. W okresie powojennym stan pałacu znacznie się pogorszył. W obiekcie funkcjonowały wtedy dom opieki społecznej oraz państwowy ośrodek hodowlany. Częściowemu zdziczeniu uległ zabytkowy park, a z zabytkowego wyposażenia zachowały się tylko klatka schodowa, boazeria, kominki, posadzki. Dziś pałac i otoczenie jest sukcesywnie rewitalizowany.
Dojście (dojazd) - w centrum miejscowości.

Kościół p.w. św. Jadwigi
Nieopodal pałacu stoi kościół z XIV w. Najstarsza budowla w Miłkowie łączy w sobie wiele stylów architektonicznych. Powstał w stylu gotyckim, ma renesansowy strop i neogotycką wieżę z XIX w. Wyposażenie pochodzi natomiast z okresu baroku, ale są też późnogotycka rzeźba Matki Boskiej Bolesnej i ludowa figurka Chrystusa Frasobliwego. Kościół zdobią dwa portale - gotycki z XV w. i renesansowy z 1543 r oraz renesansowe stalle.
na zewnętrznym murze można znaleźć siedem nagrobków laborantów z Karpacza. W murze okalającym cmentarz są trzy krzyże pokutne. Przed kościołem zachował się pręgierz z XVII w. Nieopodal stoją ruiny zboru ewangelickiego.

Laboranci
W XVIII w. Mysłakowice zasłynęły jako centrum medycyny górskiej. W czasie wojny trzydziestoletniej na północne stoki Karkonoszy uciekali prześladowani laboranci z Czech. Wielu z nich osiedliło się na terenie dzisiejszej gminy Podgórzyn. Leki tu wyrabiane docierały do całej niemal Europy. Ostatecznie laboranci przegrali w walce z licencjonowanymi lekarzami. O słynnych laborantach z Miłkowa przypomina 7 barokowych nagrobków w murze kościoła.

Krzyże pokutne
W północnej części muru przykościelnego cmentarza znajdują się trzy zabytkowe (XIV - XVI w.) krzyże pokutne. Na prawym krzyżu zachował się ryt miecza i stóp -prawdopodobnie oznaczały one zawód szewca. Krzyż środkowy oznaczono znakiem kuszy, a lewy, odkryty po wojnie, gdy od muru odpadł tynk - nie ma żadnych zdobień. Ciekawostką są też stojące na prawo od cmentarnej bramy resztki pręgierza.

Cyrkland
Przy drodze wylotowej w stronę Sosnówki warto odwiedzić gospodarstwo agroturystyczne "Arena", którego oferta jest nietypowa. W namiocie cyrkowym odbywają się przedstawienia cyrkowe, a za płotem spacerują konie i ...wielbłąd.

Więcej na stronie www.cyrkland.com

Leśny Bank Genów
Na północny-wschód od Miłkowa, przy drodze z Karpacza do Mysłakowic zlokalizowano Leśny Bank Genów. Ten wyjątkowy ośrodek badawczo - naukowy powstał w celu zachowania bioróżnorodności i zagrożonych gatunków. Co roku organizowane są dni otwarte. Ośrodek prowadzi działalność edukacyjną dla szkół.
 

PODGÓRZYN

Podgórzyn jest dużą wsią gminną (ok. 1700 mieszkańców) składającą się z dwóch części. Podgórzyn Dolny ma charakter rolniczej wsi ulicowej, zaś górny - wsi turystycznej. Miejscowość leży na pograniczu Kotliny Jeleniogórskiej i Pogórza Karkonoszy.

Dolna część wsi ciągnie się wzdłuż potoku Podgórna. Główna ulica krzyżuje się z wieloma krętymi, tworzącymi labirynt, dróżkami. W panoramie miejscowości wyróżniają się dwa kościoły. Starszy, pw. Św. Trójcy, pochodzi z XVIII w i stoi przy zakolu rzeki. Nowszy, pw. NMP, został wybudowany w 1780 r. na potrzeby parafii ewangelickiej.

Dużą atrakcją są znajdujące się pomiędzy Podgórzynem, a Cieplicami Stawy Podgórzyńskie. Kompleks został założony przez Cystersów. Już w XVIII w. obejmowały ponad 100 ha powierzchni. Słynne w regionie są podgórzyńskie smażalnie ryb, gdzie miejscowe specjały można smakować delektując się jednocześnie widokiem stawów i Karkonoszy.

ATRAKCJE
 
Stawy Podgórzyńskie
Stawy Podgórzyńskie są najwyżej położonym takim kompleksem w tej części Europy. Założone przez cystersów, były też w posiadaniu panującego przez lata na tych terenach rodu Schaffgotschów. Dziś są w rękach prywatnych i z roku na rok mają się coraz lepiej. Warto sprawdzić to samemu, wybierając się do jednej z kilku smażalni ryb zlokalizowanych nad stawami.
Dojście (dojazd) - stawy zajmują duży obszar na północ od Podgórzyna. Najbliższe smażalnie znajdują się przy drodze z Cieplic do Podgórzyna i z Sobieszowa do Podgórzyna.

Kościoły
Nad dachami Podgórzyna dominują dwa kościoły. Starszy, p.w. Św. Trójcy ma charakterystyczną ośmiokątną wieżę i stoi przy zakolu rzeczki Podgórna, przy ulicy Kościelnej. Drewniany kościół stał w tym miejscu już w 1318 roku, ale spłonął od uderzenie pioruna 31 sierpnia 1675 roku. Ta sama burza zniszczyła górujący nad Podgórzynem zamek Chojnik. W kościele znajduję się dzwon odlany w miejscowej ludwisarni. Podgórzyńscy ludwisarze słynęli ze swoich wyrobów (dzwonów i armat) w całej Europie.
Drugi, barokowy, kościół jest młodszy (1780 r.). Chociaż dziś jest katolicki, powstał na potrzeby parafii ewangelickiej. Masywny budynek zwieńcza mansardowy dach.
Dojście - kościół p.w. Św. Trójcy - przy ul. Kościelnej w dolnej części wsi. Kościół pw. NMP przy głównej ulicy Żołnierskiej.

Dębowe aleje
Polne drogi z Podgórzyna do Cieplic i Sobieszowa porastają dębowe aleje. Drzewa osiągają tu 4,5 m obwodu! Aleja prowadząca z Podgórzyna Dolnego do Cieplic to najszybsza droga piesza i rowerowa łącząca Podgórzyn z Jelenią Górą.
Dojście - ze skrzyżowania przy restauracji Nad Stawami w Podgórzynie górnym asfaltem do skrzyżowania z poprzeczną szosą Sobieszów - Cieplice. Dalej prosto, polną drogą w kierunku północnym, do Parku Norweskiego w Cieplicach.

Tramwaj
Linia tramwajowa z Jeleniej Góry, przez Cieplice, do Podgórzyna Górnego ("Pod Skałką" był przystanek końcowy i tzw. "mijanka") funkcjonowała do 1964 roku. Była ona swoistym przedłużeniem linii kolejowej doprowadzonej do Jeleniej Góry. Uznano jednak, że połączenie jest nierentowne i zamieniono je na połączenia autobusowe.
Linia była w zimie często wykorzystywana przez turystów - narciarzy udających się w Karkonosze. Do wagonów doczepiano specjalnie uchwyty do przewozu nart.
Pozostałością po linii jest kilka słupów trakcyjnych i wagon tramwajowy przy barze "Pod Skałką" w Podgórzynie Górnym. Wagon można zwiedzać.
 

PRZESIEKA

Przesieka jest niewielką, urokliwą miejscowością wypoczynkową, położoną w samym sercu Karkonoszy. Osiedle rozciąga się w Dolinie Czerwienia, Podgórnej i Myi, na wysokości 480 - 650 m. n.p.m. na szerokim, kopulastym stoku kulminującym w Złotym Widoku.

Główną atrakcją Przesieki jest Wodospad Podgórnej (547m.n.p.m.). Wodospad ten przebija się przez skalny wąwóz i ma potrójny spad wody o wysokości dziesięciu metrów. Jest on punktem węzłowym dla podgórskich szlaków turystycznych. Pod wodospadem jest mostek, z którego rozpościera się najpiękniejszy widok na wodną kipiel.

Przesieka słynie z pięknych widoków. Nie jest przypadkiem, że często są tu organizowane plenery malarskie i fotograficzne. Z takich punktów widokowych, jak np. "Złoty Widok" można podziwiać panoramę Karkonoszy oraz Kotlinę Jeleniogórską.

Na Przełęczy Karkonoskiej, w granicach administracyjnych Przesieki znajduje się turystyczne przejście graniczne do Szpindlerowego Młyna.

ATRAKCJE

Wodospad Podgórnej (547m.n.p.m.)
Trzeci co do wielkości wodospad w polskich Karkonoszach szumi w obniżeniu terenu za Złotym Widokiem. Wodospad ten przebija się przez skalny wąwóz i ma potrójny spad wody o wysokości dziesięciu metrów. Jest on punktem węzłowym dla podgórskich szlaków turystycznych.
Dojście do wodospadu - czarnym lub zielonym szlakiem turystycznym spod Złotego Widoku.

Waloński Kamień
Inną atrakcją przyrodniczą Przesieki jest Waloński Kamień, zwany też Chybotkiem. Zespół skał znajdujący się pomiędzy remizą strażacką, a Barem pod Lipami. Na jednej ze skał wyraźnie widoczne są wykuty krzyż i obrys ludzkiej postaci. Jest to zabytek z okresu średniowiecza, pozostawiony przez pochodzących z zachodniej Europy poszukiwaczy złota i szlachetnych kamieni.
Dojście do Chybotka - niebieskim, zielonym i żółtym szlakiem turystycznym.

Widoki
Przesieka słynie z pięknych widoków. Najbardziej znane punkty widokowe to Złoty Widok, punkt przy szlaku zielonym do Zachełmia (nad ośrodkiem Markus), punkt przy zielonym szlaku do Borowic (okolice gospodarstwa agroturystycznego Kurosiówka), widoki z wijącej się serpentynami po Przesiece głównej szosy.

Przejście graniczne
Na przełęczy Karkonoskiej nad Przesieką działa turystyczne przejście graniczne do czeskiego Szpindlerowego Młyna. Przy przejściu stoją dwa schroniska turystyczne - polskie Odrodzenie i czeska Spindlerovka. Przejście jest otwarte od 8.00 do 20.00

Dojście do granicy - niebieskim szlakiem turystycznym.
 

ŚCIĘGNY

Ściegny są najdalej na wschód wysuniętą miejscowością gminy Podgórzyn. Ciągnąca się wzdłuż dwóch równoległych ulic wieś leży tuż pod Karpaczem. Jej główną atrakcją jest park rozrywki "Western City". Po drugiej, północnej, stronie miejscowości można zobaczyć pozostałości średniowiecznej szubienicy o cylindrycznym kształcie.

Przez wieś przychodzi kilka szlaków rowerowych idealnych dla całej rodziny. Na południe od osady znajduje się nietypowy ośrodek naukowy - Leśny Bank Genów.

ATRAKCJE
 
Western City
Park rozrywki "Western City" jest spełnieniem dziecięcych marzeń jego właściciela. W westernowym miasteczku jest wszystko, co na dzikim zachodzie być powinno - saloon, bank, kwatera szeryfa, wokół miasta pasą się konie, a za płotem odbywają się rodea. Na głównej ulicy można być świadkiem pojedynku na rewolwery, a nawet napadu na bank. W miasteczku często odbywają się różne imprezy, a szczegóły można poznać na stronie
www.western.com.pl

Lokalizacja: w południowej części wsi.

Ruiny szubienicy
Średniowieczne ruiny szubienicy są miejscem o ponurej historii. Cylindryczną szubienicę o średnicy ok. 3m wzniósł prawdopodobnie w 1654r. hrabia Zierotin. Bezwzględny właściciel ziemski tłumił bunty chłopów wieszając na szubienicy niezadowolonych z represji. Na szubienice można było też trafić z bardziej błahych powodów, jak łowienie ryb w pańskich rzekach lub "nieobyczajne zachowanie".

Leśny Bank Genów
Na północ od Ściegien, przy drodze z Karpacza do Mysłakowic zlokalizowano Leśny Bank Genów. Ten wyjątkowy ośrodek badawczo - naukowy powstał w celu zachowania bioróżnorodności i zagrożonych gatunków. Co roku organizowane są dni otwarte. Ośrodek prowadzi działalność edukacyjną dla szkół.
Więcej na stronie www.lbg.jgora.pl
 

SOSNÓWKA

Sosnówka, podobnie jak pobliski Podgórzyn, leży na pograniczu Kotliny Jeleniogórskiej i Pogórza Karkonoszy. Osada zamieszkiwana przez ponad 1000 mieszkańców rozciąga się wzdłuż potoku Sośniak. Dzieli się na Sosnówkę Dolną i Górną.

Dolna część wsi leży nad największym zbiornikiem wodnym w okolicy o tej samej nazwie co miejscowość.

W lesie nad Sosnówką Górną, na stoku Grabowca (784 m n.p.m) stoi owalna kaplica św. Anny z 1718 roku. Zanim nad tryskającym ze zbocza góry Dobrym Źródłem powstała pierwsza kaplica (świątynia od XIII w. była wielokrotnie niszczona) miejsce było czczone przez pogan.

ATRAKCJE

Kościoły
W Sosnówce, tak jak w wielu okolicznych miejscowościach, stoją dwa kościoły (katolicki i poewangelicki). Późnobarokowy kościół pw. Matki Boskiej Ostrobramskiej na rogu ulic Karkonoskiej i Liczyrzepy został oddany do użytku w 1820 roku. Budowlę wieńczy wieza z barkową kopułą.
Drugi kościół pw. św. Marcina stoi na pobliskim pagórku. Pochodzi z 1796 roku. Jest kościołem barkowym z gotyckimi elementami murów. Świątynia jest kryta gontem, a jej teren otacza kamienny murek.
Dojście (dojazd) - kościół pw. Matki Boskiej Ostrobramskiej stoi w centrum miejscowości. Kościół pw. św. Marcina stoi na wzgórzu przy drodze do Staniszowa.

Kaplica św. Anny i Dobre Źródło
Dobre Źródło (668m n.p.m) jest położone na zboczu Grabowca. Miejsce było popularne już w okresie neolitu. Od tamtych czasów odwiedzają je przyjezdni i miejscowi. Najpierw kultem otaczano źródło, od XIII w wybudowano nad nim kaplicę. Była wielokrotnie niszczona. Dzisiejsza pochodzi z okresu baroku (1718r). Ufundował ją hrabia Antoni Schaffgotsch. W elipsoidalnej świątyni odbywają się koncerty organowe, a pod budowlą coroczne imprezy. Popularność miejsca spowodowała, że już w XIX wieku pod kaplicą wybudowano gospodę.
Wewnątrz kaplicy jest ołtarz z przeniesionym ze Śnieżki obrazem św. Wawrzyńca. Przy kaplicy rośnie najgrubszy, czterometrowy, jawor w Karkonoszach.
Legenda głosi, że siedmiokrotne obiegnięcie kaplicy z ustami napełnionymi wodą z dobrego źródła gwarantuje spełnienie pomyślanego wcześniej marzenia.
Dojście: Szlakiem żółtym z Sosnówki Górnej lub szlakiem niebieskim od strony drogi Sosnówka - Karpacz.

Domy Tyrolskie
Ciekawostką tych okolic są stojące przy drodze z Sosnówki do Miłkowa domy w stylu tyrolskim. Wybudowali je prześladowani w ojczyźnie ewangelicy. Przybyli w te rejony w 1837 r. na zaproszenie króla Prus.

Dojście: kilka domów stoi przy szosie Sosnówka - Miłków.

Ruiny zamku Henryka
Niewidoczne z dołu, ale górujące nad Sosnówką sztuczne ruiny zamku Henryka są jedną z mniej znanych i zarazem jedną z ciekawszych atrakcji okolicy. Romantyczna wieża zamkowa wybudowana przez panujących w Staniszowie książąt Reuss jest świetnym punktem docelowym niedługiego spaceru z Sosnówki. Dojście: Szlakiem żółtym na północ.

Stawy rybne
Oprócz Zbiornika Sosnówka, wodną atrakcją miejscowości jest niedawno założony kompleks stawów rybnych. Smażalnia przy drodze z Sosnówki do Miłkowa to idealne miejsce dla głodnych i spragnionych.. także pięknych widoków.

Dojście: Przy drodze z Sosnówki do Miłkowa.
 

STANISZÓW

Ukryty w sercu Wzgórz Łomnickich Staniszów jest jedną z ładniejszych wsi Kotliny Jeleniogórskiej. Ciągnąca się wzdłuż mało ruchliwej szosy zabudowa zagrodowa urozmaicona jest przez trzy pałace i kościół. Dwa Staniszowskie pałace są renowowane, a trzeci - już donowiony - słynie z pięknego parku, dobrej kuchni i organizowanych w nim koncertów.

Będąc w Staniszowie warto wdrapać się na górujący nad kościółkiem szczyt Witosza. Po drodze mija się ładne skałki, a z góry rozpościera się jeden z najpiękniejszych widoków na Karkonosze.

Piękno okolic Staniszowa jest doceniane od stuleci. Przed wojną wieś była chętnie odwiedzana przez arystokrację. Osadę uważano za jedną z najpiękniejszych w okolicy. Ród książąt Reuss założył tu nie tylko swoją siedzibę, ale i wielki park krajobrazowy, którego pozostałości można odwiedzać i dzisiaj.

ATRAKCJE

Pałac
Pałac w Staniszowie jest jednym z najpiękniej odrestaurowanych i utrzymanych pałaców w tych okolicach. Staniszów od wieków był własnością rodu saksońskich książąt Reuss. Pałac powstał w latach 1784-1787 na zlecenie hrabiego Henryka XXXVIII von Reuss. Park krajobrazowy jaki powstał wokół pałacu i wyjątkowo piękna okolica spowodowały, że Staniszów był uważany za najpiękniejszą wieś Kotliny Jeleniogórskiej. Park i lasy zajmowały łącznie 194 ha, na terenie parku znajdowały się sztuczne XIX wieczne ruiny zamku z pokojem myśliwskim, sztuczna grota, pustelnia, wiszące skały, rozlegle polany i osie widokowe. Wiele z atrakcji przetrwało do dzisiaj. Dziś w pałacu działa hotel i restauracja.

Góra Witosza
Witosza dominuje nad dachami środkowej części Staniszowa, nieopodal kościoła i wieży remizy strażackiej. Na szczyt prowadzi żółty szlak turystyczny. Po drodze mija się sztuczne odsłonięcie skał. Na górze można podziwiać piękny widok na wieś, Karkonosze i Kotlinę Jeleniogórską.

Wzgórza Łomnickie
Krajobraz okolic Jeleniej Góry urozmaicają wzniesienia wchodzące w skład Wzgórz Łomnickich. Tworzą one typ krajobrazu gór wyspowych znanych z Afryki - w tak modelowej formie nie spotka się ich nigdzie indziej w Polsce. Na zboczach i szczytach widać odsłonięcia skałek granitowych z malowniczymi formami wietrzeniowymi. Ze wzgórz roztaczają się wspaniałe widoki na Jelenią Górę, Karkonosze i Góry Izerskie.

Ruiny zamku Henryka
Dawni właściciele Staniszowa rozbudowując park krajobrazowy zrealizowali na pobliskiej górze sztuczne ruiny zamku Henryka. Dziś są one jedną z mniej znanych i zarazem jedną z ciekawszych atrakcji okolicy. Romantyczna wieża zamkowa jest świetnym punktem docelowym niedługiego spaceru ze Staniszowa (dojście szlakiem żółtym spod kościoła).
 

ZACHEŁMIE

Zabudowania Zachełmia są malowniczo rozrzucone na górskich polanach. Niewielka wieś jest najdalej na zachód wysuniętą częścią gminy Podgórzyn. Niedaleko stąd do Zamku Chojnik, tuż za pagórkiem jest Przesieka, a z wielu miejsc można podziwiać panoramę Kotliny Jeleniogórskiej.

Niewielka wieś ma swoją gospodę, kilka pensjonatów i hoteli oraz stadninę koni. Atrakcją jest dom, w którym mieszkał znany kompozytor Ludomir Różycki.

Specyficzna dla tych okolic sudecka architektura regionalna jest świetnie widoczna w wielu punktach wsi.

Uroda Zachełmia przyciągała nietuzinkowe osobowości. Dlatego historia maleńkiej miejscowości jest wyjątkowo ciekawa.

Centralne położenie w Karkonoszach powoduje, że Zachełmie jest chętnie odwiedzane przez turystów, choć pozostaje miejscowością o kameralnej atmosferze.

ATRAKCJE
 
Chaty sudeckie
Zaciszne Zachełmie pełne jest stylowych domów o architekturze sudeckiej. Przysłupowe chaty z dwuspadowymi dachami stoją rozsiane po całej okolicy. Charakterystyczne dla górskich miejscowości gminy Podgórzyn (w tym dla Zachełmia) są XIX i XX - wieczne ośrodki wczasowe i wille z drewnianymi werandami i zdobionymi okapami dachów.

Zamek Chojnik
Potężna murowana warownia stoi nieopodal Zachełmia. Górująca nad Kotliną Jeleniogórską twierdza z XIV wieku została wybudowana przez księcia świdnicko - jaworskiego Bolka II. Później należała do Schaffgotschów. Twierdzy nigdy nie zdobyły obce wojska, ale padła ofiarą sił natury. Spłonęła od uderzenia pioruna w 1675 roku. Ta sama burza spowodowała powódź w pobliskim Podgórzynie. O zamku krążą różne legendy. Najbardziej znana o królewnie Kunegundzie, która kazała jeździć rycerzom po zamkowych murach w celu zdobycia jej ręki. Kości jeźdźców bielały pod murami, a Kunegunda pozostawała samotna. W końcu odważny rycerz przejechał na rumaku wokół murów jednak nie wykazał zainteresowania złą księżniczką. Ta zrozpaczona rzuciła się z murów w przepaść.

W zamku działa schronisko PTTK i restauracja. Zwiedzanie za niewielką opłatą.

Dojście z Zachełmia - Zielonym szlakiem (ok. 30 minut).