Gmina Podgórzyn leży w pełnym atrakcji sercu Karkonoszy. Każdy znajdzie tu coś dla siebie:

- dziką przyrodę,
- piękne widoki,
- wysokie góry,
- malownicze stawy rybne, jeziora i zbiorniki,
- górskie wodospady i potoki,
- dziesiątki kilometrów szlaków pieszych i rowerowych,
- pałace, zamki, zabytkowe kościoły i tajemnicze ruiny,
- prawdziwy dziki zachód w parku rozrywki Western City,
- wyciągi narciarskie w zimie i imprezy sportowe latem.

ATRAKCJE GMINY PODGÓRZYN

Karkonosze

Ponad połowę terenu gminy zajmują Karkonosze i Pogórze Karkonoszy. Najwyższe pasmo Sudetów i zarazem najchętniej odwiedzane przez turystów. Szczyty gór są porośnięte przez niską roślinność typu alpejskiego zaś niższe Pogórze przez malownicze lasy. Pomiędzy górkami kryją się malownicze miejscowości - Przesieka, Zachełmie, Borowice oraz górne części Sosnówki i Podgórzyna. Górskie szczyty są objęte ochroną w ramach Karkonoskiego Parku Narodowego. Reszta gminy leży w jego otulinie. Gmina Podgórzyn jest prawdziwym sercem Karkonoszy. Wszystko co w górach piękne można znaleźć na terenie gminy - zapierające dech w piersiach widoki, górskie potoki i wodospady, dziką przyrodę. Wszystko to jest dostępne dzięki dziesiątkom kilometrów szlaków pieszych i rowerowych oraz rozbudowanej bazie noclegowej.

Stawy Podgórzyńskie

Stawy Podgórzyńskie są najwyżej położonym tego typu kompleksem w tej części Europy. Założone przez cystersów, były też w posiadaniu panującego przez lata na tych terenach rodu Schaffgotschów. Dziś są w rękach prywatnych i z roku na rok mają się coraz lepiej. Warto sprawdzić to samemu, wybierając się do jednej z kilku smażalni ryb zlokalizowanych nad stawami. Dojście (dojazd) - stawy zajmują duży obszar na północ od Podgórzyna. Najbliższe smażalnie znajdują się przy drodze z Cieplic do Podgórzyna i z Sobieszowa do Podgórzyna.

Widoki

Miejscowości gminy Podgórzyn słyną z pięknych widoków. Atrakcyjne widokowo punkty to między innymi :
- szczyt i skałki na stokach Witoszy w Stanszowie,
- widokowa szosa Cieplice - Podgórzyn - Miłków,
- parking - odkrywka geologiczna w Miłkowie,
- Borowickie Skałki w Borowicach,
- zamczysko w górnej części doliny Myi,
- skałki Patelnia i Ostra pod Grabowcem w rejonie Kaplicy św. Anny,
- Złoty Widok - spłaszczenie stokowe w górnej Przesiece,
- wybrzuszenie terenu nad Głębockiem,
- rejon smażalni ryb przy Stawach Podgórzyńskich
- rejon Przełęczy Karkonoskiej.

Western City

Westernowy park rozrywki w Ścięgnach to spełnienie dziecięcych marzeń o dzikim zachodzie. Miasteczko pełne kowbojów, jeźdźców, bandytów i szeryfów; zawody rodeo, strzelaniny przez saloonem - wszystko to i wiele więcej czeka na miłośników westernów w Ścięgnach (www.western.com.pl)

Mini ZOO - Podzamcze

Atrakcją okolic Podgórzyna i Zachełmia jest mini zoo z ptaszarnią przy smażalni ryb zlokalizowanej na skrzyżowaniu szosy Podgórzyn - Sobieszów z szosą do Zachełmia. Sympatyczne miejsce przyciąga całe rodziny z dziećmi, górskich wędrowców i wycieczki rowerzystów (zoo jest zlokalizowane przy szlakach turystycznych). W ptaszarni można podziwiać strusie, kaczki nilowe, bażanty, biegusy indyjski, ozdobne gęsi i dumne pawie. Nieopodal spacerują osiołki, kangury australijskie i wiele innych zwierząt. Obok zoo jest duży plac zabaw, stawy rybne z drewanianym pomostem i miejsce odpoczynku dla turystów.

Miłków

Cyrkland, 58-535 Miłków 26c, tel. 0757610038, www.cyrkland.pl
Czynny od wtorku do niedzieli od 9:00 do 21:00, przerwa od 13:00-15:00 występ artystyczny o 17:00

Wodospad Podgórnej (547m.n.p.m.)

Trzeci co do wielkości wodospad w polskich Karkonoszach szumi w obniżeniu terenu za Złotym Widokiem w Przesiece. Wodospad ten przebija się przez skalny wąwóz i ma potrójny spad wody o wysokości dziesięciu metrów. Jest on punktem węzłowym dla podgórskich szlaków turystycznych. Dojście do wodospadu - czarnym lub zielonym szlakiem turystycznym spod Złotego Widoku.

Pałace (547m.n.p.m.)

Gmina Podgórzyn jest też pełna atrakcji kulturowych. Pałace w Miłkowie i Staniszowie kuszą turystów miejscami noclegowymi w apartamentach i wyśmienitą kuchnią. Przy okazji są częstymi celami wycieczek pieszych i rowerowych.

Kaplica św. Anny i Dobre Źródło

Dobre Źródło (668m n.p.m) jest położone na zboczu Grabowca nad Sosnówką. Miejsce było popularne już w okresie neolitu. Od tamtych czasów odwiedzają je przyjezdni i miejscowi. Najpierw kultem otaczano źródło, od XIII w wybudowano nad nim kaplicę. Była wielokrotnie niszczona. Dzisiejsza pochodzi z okresu baroku (1718r). Ufundował ją hrabia Antoni Schaffgotsch. W elipsoidalnej świątyni odbywają się koncerty organowe, a pod budowlą coroczne imprezy. Popularność miejsca spowodowała, że już w XIX wieku pod kaplicą wybudowano gospodę. Wewnątrz kaplicy jest ołtarz z przeniesionym ze Śnieżki obrazem św. Wawrzyńca. Przy kaplicy rośnie najgrubszy, czterometrowy, jawor w Karkonoszach. Legenda głosi, że siedmiokrotne obiegnięcie kaplicy z ustami napełnionymi wodą z dobrego źródła gwarantuje spełnienie pomyślanego wcześniej marzenia. Dojście: Szlakiem żółtym z Sosnówki Górnej lub szlakiem niebieskim od strony drogi Sosnówka - Karpacz.

Ruiny zamku Henryka

Niewidoczne z dołu, ale górujące nad Sosnówką sztuczne ruiny zamku Henryka są jedną z mniej znanych i zarazem jedną z ciekawszych atrakcji okolicy. Romantyczna wieża zamkowa wybudowana przez panujących w Staniszowie książąt Reuss jest świetnym punktem docelowym niedługiego spaceru z Sosnówki, Staniszowa i Marczyc.

Domy Tyrolskie

Ciekawostką tych okolic są stojące przy drodze z Sosnówki do Miłkowa domy w stylu tyrolskim. Wybudowali je prześladowani w ojczyźnie ewangelicy. Przybyli w te rejony w 1837 r. na zaproszenie króla Prus.  Dojście: kilka domów stoi przy szosie Sosnówka - Miłków.
 

PRZYRODA

Największą i najcenniejszą atrakcją gminy Podgórzyn jest dzika przyroda.

Dlaczego tak pięknie?
Gmina Podgórzyn leży na granicy dwóch mezoregionów - krain przyrodniczych, Karkonoszy i Kotliny Jeleniogórskiej. Zacznijmy od południa, czyli od strony granicy z Czechami. Południową część gminy zajmują wysokie góry - Karkonosze. Najwyższe wzniesienia Karkonoszy na tym terenie to Smogornia - 1489 m n.p.m., Mały Szyszak - 1435 m n.p.m. i Tępy Szczyt - 1387 m n.p.m. Z powodu ostrego i zmiennego klimatu szczyty są porośnięte przez roślinność typu alpejskiego. Teren ten jest chroniony w ramach Karkonoskiego Parku Narodowego (547,3 ha na terenie gminy). Dzięki porastającym szczyty niskim krzewom kosodrzewiny widoki ze szczytów są przepiękne.

Niższe, porośnięte lasami góry na północ od szczytów to Pogórze Karkonoszy. Mieszane lasy świerkowe, bukowe, dębowe są poprzecinane całą masą spływających ze szczytów kamienistych potoków. W niektórych miejscach spadek terenu jest tak duży, że tworzą one malownicze kaskady i wodospady (np. wodospad Podgórnej i kaskady Myi w Przesiece).  Dalej na północ, czyli niżej, rozciąga się prawie płaski teren Kotliny Jeleniogórskiej. Górskie potoki zamieniają się w meandrujące rzeczki, a teren pomiędzy miejscowościami jest wykorzystywany jako stawy hodowlane i zbiorniki wody. Odbijające się w wodzie ośnieżone szczyty Karkonoszy są niezwykle piękne. Jeszcze dalej na północ, w okolicach zacisznego Staniszowa i Głębocka, rozciągają się zapomniane przez turystów Wzgórza Łomnickie. Wyrastające w samym środku Kotliny Jeleniogórskiej wzgórza są gratką dla geologów. Tego typu twory są typowe raczej dla Afryki niż dla Sudetów.

Piękno gminy Podgórzyn wynika właśnie z tej niezwykłej różnorodności. Gmina Podgórzyn to prawdziwe serce Karkonoszy.
 

ATRAKCJE W SĄSIEDZTWIE

Kowary

Park Miniatur, 58-530 Kowary, ul. Zamkowa 9, tel. tel. 0757522242
Czynne codziennie od 9:00 – 18:00. Inne terminy do uzgodnienia telefonicznie.
Bilety: dorośli: 11 zł, młodzież do 18 lat: 8 zł, dzieci do 14 lat: 7 zł, poniżej 1m wejście za darmo

Sztolnie Kowary, 58-530 Kowary, ul. Podgórze 55, tel. 0757528450
Czynne codziennie od 10:00 – 17:00, wejścia o pełnych godzinach wyłącznie z przewodnikiem
Bilety: normalny 17 zł, ulgowy 13,00 zł, grupowe 8,50 zł (grupa od 25 osób, zgłoszonych dzień wcześniej)

Jelenia Góra

Muzeum Karkonoskie , 58-500 Jelenia Góra, ul. Matejki 28, tel. 0757523465
Czynne we wtorki i czwartki od 9:00-15:30, w środy, soboty i niedziele od 9:00 – 16:30
Bilety: normalny 4 zł, ulgowy 2 zł, rodz. 6 zł

Skansen Uzbrojenia Wojska Polskiego, 58-500 Jelenia Góra, ul. Sudecka, tel. 0756429222
Czynne od poniedziałku do niedzieli od 9:00 – 18:00
Bilety: normalny 6 zł, ulgowy 3 zł, w poniedziałki wstęp wolny

Muzeum Przyrodnicze, 58-560 Jelenia Góra-Cieplice, ul. Wolności 268, tel. 0757551506
Czynne od wtorku do piątku 9:00 – 18:00, soboty i niedziele od 9:00 – 17:00, (X-IV od wtorku do niedzieli od 9:00 – 16:00).
Bilety: normalny 3,50 zł, ulgowy 2,50 zł

Zamek Chojnik, 58-570 Jelenia Góra-Sobieszów, tel. 0757556394
Czynny od poniedziałku do niedzieli (IV – VI) od 10:00 – 17:00, od wtorku do niedzieli (VII-VIII) od 10:00 – 18:00, w zimie od 9:00 – 16:00 (z wyjątkiem grudnia i stycznia)
Bilety: normalny 3 zł, ulgowy 1,50 zł

Muzeum Przyrodnicze Karkonoskiego Parku Narodowego, 58-570 Jelenia Góra, ul. Chałubińskiego 23, tel. 0757553348
Czynne od wtorku od niedzieli od 10:00 – 18:00
Bilety: normalny 3 zł, ulgowy 1,50 zł

Miejskie Muzeum Dom Gerharda Hauptmanna, 58-570 Jelenia Góra-Jagniątków, ul. Michałowicka 32, tel. 0757553286
Czynne od wtorku do niedzieli od 9:00 – 17:00 (V-X), od 9:00 – 16:00 (XI-IV)
Bilety: normalny 5 zł, ulgowy 2 zł

Szklarska Poręba

Muzeum Energetyki, 58-580 Szklarska Poręba, ul. Jeleniogórska 2, tel. 0757175539
Czynne we wtorki od 9:00 – 12:00
Wstęp wolny

Muzeum Mineralogiczne, 58-580 Szklarska Poręba, ul. Kilińskiego 20, tel. 607100880
Czynne od wtorku do soboty od 10:00 – 18:00, w niedziele od 10:00 do 16:00
Bilety: normalny 8 zł, ulgowy 5 zł

Muzeum Ziemi, 58-580 Szklarska Poręba, ul. Jeleniogórska 9, tel. 0757172752
Czynne codziennie od 9:00 – 17:00
Wstęp wolny

Wodospad Kamieńczyka
Bilety: normalny 4 zł, ulgowy 2 zł, zbiorowy (1 dzień / 10 osób) normalny 10 zł, ulgowy 14 zł
Wodospad Szklarki
Bilety: opłaty za wstęp do Karkonoskiego Parku Narodowego (normalny 4 zł, ulgowy 2 zł, trzydniowy normalny 8 zł, trzydniowy ulgowy 4 zł, zbiorowy (1 dzień / 10 osób) normalny 10 zł, ulgowy 14 zł

Wyciąg Krzesełkowy na Szrenicę, 58-580 Szklarska Poręba, ul. Turystyczna 25a, tel. 0757172118
Czynny codziennie od 9:00 – 16:30
Bilety: wjazd I i II sekcja: normalny 24 zł, ulgowy 15 zł; wjazd i zjazd I i II sekcja: normalny 27 zł, ulgowy 19 zł

Stara Chata Walońska "JUNA", 58-580 Szklarska Poręba, ul. Kołłątaja 12, tel. 0757172956
Czynne po wcześniejszym uzgodnieniu telefonicznym

Dom Carla i Gerharda Hauptmanów, 58-580 Szklarska Poręba, ul. 11 Listopada 23, tel. 0757172611
Czynne od wtorku do niedzieli od 9:00 – 16:00
Bilety: normalny 6 zł, ulgowy 3 zł

Bolków

Zamek Bolków, 59-420 Bolków, tel. 0757413297
Czynny od wtorku do piątku od 9:00 – 15:30, w soboty i niedziele od 9:00 – 17:30
Bilety: normalny 6 zł, ulgowy 3 zł

Leśna

Zamek Czocha, 59-820 Leśna, tel. 0757211553
Czynny codziennie od 10:00 – 17:30
Bilety: normalny 4 zł, ulgowy 2 zł

Lubomierz

Muzeum Kargula i Pawlaka, 59-623 Lubomierz, ul. Władysława Kowalskiego 1, tel. 0757833573
Czynne od wtorku do piątku od 10:00 – 16:00, w soboty i niedziele od 11:00 – 16:00
Bilety: normalny 2 zł, ulgowy 1 zł

Wałbrzych

Zamek Książ, 58-306 Wałbrzych, ul. Piastów Śląskich 1, tel. 0746643834
Czynny od wtorku - piątku od 10:00 – 15:00, sobota niedziela od 10:00 - 15:30
Bilety: normalny: od 10 zł do 17 zł, ulgowy od 8 do 15 zł (Cena zależna od trasy zwiedzania)
Palmiarnia Lubiechowska, 58-306 Wałbrzych, ul. Wrocławska 158, tel. 0746663315
Czynny od wtorku do niedzieli od 10:00 – 18:00
Bilety: normalny 6 zł, ulgowy 4 zł

Krzeszów

Zespół Kalsztorny, 58-405 Kamienna Góra, Krzeszów, tel. 0757423380, 0757423325
 

BĘDĄC W OKOLICY WARTO ZOBACZYĆ

Będąc w okolicy warto zobaczyć:
Borowice – cmentarzyk jeńców wojennych, kaplica MB Fatimskiej, Dolina Pięciu Potoków, Borowickie Skałki, Festiwal „Gitarą i Piórem”,
Głębock – domy tyrolskie, zespół stawów rybnych, Festiwal Ekologii Neohumanistycznej,
Marczyce – krzyże pokutne, Wzgórze Grodna ze sztucznymi ruinami zamku Księcia Henryka,
Miłków – kościół św. Jadwigi, kamienny pręgierz, krzyże pokutne, ruiny kościoła ewangelickiego, Pałac Miłków, Miłkowskie Skałki, kompleks rekreacyjny,
Podgórzyn – kościół św. Trójcy, kościół MB Częstochowskiej, Stawy Podgórzyńskie, grupy skalne: Rozpadlisko, Skałka i Dziurawa Skała, tramwaj jeżdżący niegdyś między Podgórzynem, a Jelenią Górą,
Przesieka – wodospad Podgórnej, Dolina Myi, grupy skalne: Waloński Kamień, Chybotek, Szwedzkie Skały, Słup, Zamczysko oraz Słonecznik, Dolina Czerwienia, ścieżki spacerowe wzdłuż Podgórnej, Przełęcz Karkonoska, schronisko „Odrodzenie”, Kozacka Dolina, zawody rowerowe Bike Maraton,
Sosnówka – kościół św. Marcina, kościół MB Ostrobramskiej, Czerwona Dolina, kaplica św. Anny, grupy skalne: Patelnia, Mała i Ostra, Zbiornik „Sosnówka”,
Staniszów – kościół Przemienienia Pańskiego, krzyż pokutny, Pałac Staniszów, Wzgórze Witosza, grupy skalne: Pustelnia, Skalna Komora, Ucho Igielne i Grenadierski Kamień,
Ściegny – Western City, ruiny szubienicy, kościół św. Józefa,
Zachełmie – dom Ludomira Różyckiego „Pan Twardowski” (obecnie ośrodek pracy twórczej), Czerwoną Jaskinię na Rudziankach, Niedźwiedzie Skałki,



BOROWICE - podgórska, wczasowa wieś w Dolinie Pięciu Potoków (Granicznik, Borówka, Modrzyk, Jeleni Potok i Jodłówka) zasilających rzekę Kaczą. Ukryte pośród karkonoskich lasów wczasowisko z porozrzucanymi na rozległej polanie pojedynczymi budynkami stanowi znakomite miejsce do odpoczynku z dala od wielkomiejskiego gwaru. Rozczłonkowanie zabudowy zapewnia spokój i ciszę nawet podczas sezonu urlopowego. Doskonały teren do długich spacerów i jazdy na rowerze po leśnych drogach latem, a także do zjeżdżania i biegania na nartach zimą. Na dość stromym stoku działa orczykowy wyciąg narciarski.
Historia osady sięga kilkuset lat wstecz, bowiem nazwa Bronisza jest wymieniana w średniowiecznych dokumentach. Pierwsze chaty pobudowane były w obecnej części wsi Broniowie. Na początku wieku XV stał już tu kościół. Olbrzymie oberwanie chmury jakie nawiedziło to miejsce w roku 1412 spowodowało doszczętne zniszczenie domów i kościoła. Mieszkańcy przenieśli się po części do Sosnówki i Miłkowa, a kilku z nich założyło w 1418 roku dzisiejszą część Karpacza Płóczki. Założenie Borowic na terenie, który zajmuje współcześnie przypisuje się czeskiemu emigrantowi szwajcarskiego pochodzenia, cieśli Marcinowi Marksteinerowi, który uchodząc w 1644 roku przed religijnymi prześladowaniami postawił pierwszą chatę i osiadł na tym terenie. Pierwsi mieszkańcy zajmowali się leśnictwem, a w miarę gdy karczowane tereny zajmowały coraz większą powierzchnię wieś zamieniła się w osadę pasterską. Poszczególne pastwiska otaczano kamiennymi murkami, które można spotkać do dziś. Na początku XIX wieku doliczano się ponad 40 chałup zrębowo-przysłupowych, które zbudowane były według zasad budownictwa sudeckiego. Kilka domostw w regionalnym stylu stoi tu jeszcze dziś. Na przełomie wieków XIX i XX zmienił się, podobnie jak w wielu innych okolicznych miejscowościach charakter Borowic. Pojawili się pierwsi wczasowicze, chcący w spokoju podziwiać piękno górskich okolic.
Droga Sudecka - budowę tej jezdnej drogi, która połączyć miała Borowice z Przełęczą Karkonoską i dalej z Czechami rozpoczęto przed II wojną światową. Kontynuowano w czasie wojny wykorzystując do pracy więźniów i jeńców wojennych z całej Europy, przetrzymywanych w znajdujących się w okolicznych lasach barakach. Koło drogi, niedaleko mostku na Podgórnej leśny cmentarzyk budowniczych, którzy zginęli podczas jej budowy. Prace przerwane wraz z końcem wojny nie doprowadziły do ukończenia inwestycji.
We wsi kaplica MB Fatimskiej. W pobliżu ciekawe Borowickie Skałki. Nad Borowicami góruje charakterystyczna, duża grupa skalna Słonecznik położona na zboczach Smogorni.
Rokrocznie w sierpniu organizowany jest festiwal poezji śpiewanej pod nazwą „Gitarą i Piórem”. Znani wykonawcy i bezpłatne pole namiotowe czynią tą imprezę atrakcyjną tak dla turystów jak i miejscowej ludności.

GŁĘBOCK - wieś położona nad Głębocką Strugą na wysokości około 390 m npm. 1 kilometr od szosy łączącej Sosnówkę z Miłkowem. Pod nazwą Głaśnicy lub Głusznicy (Glusnicz) znajdujemy wzmiankę o dzisiejszym Głębocku w dokumentach z 1406 roku. W granicach wsi znajduje się kilka chat zrębowo-przysłupowych typowych dla tego regionu. Na uwagę zasługuje kolonia kilku domów stojących przy drodze do Karpacza. Swój charakterystyczny wygląd zawdzięczają one swym budowniczym, którzy pochodzili z Austrii. W roku 1837 grupa religijnych emigrantów z doliny rzeki Zillery w Tyrolu przybyła osiedlić się na terenie dzisiejszych Mysłakowic. Ci właśnie osadnicy wybudowali domy stojące po dziś dzień w Głębocku a zwane domami tyrolskimi.
Na terenie wsi w starym, odremontowanym domu pod numerem 37 ekoturystyczne gospodarstwo należące do stowarzyszenia „Ananda Marga”. Posiada ono atest EKOLANDU czyli Stowarzyszenia Producentów Żywności Metodą Ekologiczną. Mieszkańcy uprawiają zboża (pszenica, żyto, owies), warzywa, owoce (w sadzie stoją śliwy, jabłonie, wiśnie i grusze), hoduje się krowy. Gospodarz Dada Vanditanada proponuje zajęcia z jogi, poznanie tajemnic wschodnich medytacji, a także wegetariańskie wyżywienie. Do dyspozycji gości są 4 pokoje i pole namiotowe. Co roku w lipcu organizowany jest tu Festiwal Ekologii Neohumanistycznej.
Przy głównej szosie zespół stawów rybnych z łowiskiem i smażalnią.

MARCZYCE - mała wieś położona pomiędzy Podgórzynem, a Staniszowem poniżej zbiornika „Sosnówka”, u stóp Grodnej (506m npm. ) - najwyższego wzniesienia Wzgórz Łomnickich. Miejscowość znana w wieku XIX z tkactwa chałupniczego, którym trudnili się mieszkający tu ludzie. W centrum wsi znajdują się dwa krzyże pokutne stawiane według dawnego obyczaju przez morderców w miejscu popełnienia zbrodni. Na jednym z krzyży znajduje się aureola i wyryty miecz. We wsi kilka chat zrębowo-przysłupowych, na jednej z nich data 1716.
Grodna (506m npm. ) - najwyższa, zalesiona kulminacja Wzgórz Łomnickich wznosząca się na północnym skraju Marczyc . Na szczycie sztuczne ruiny, wybudowane w 1806 roku przez księcia Henryka von Reuss z Kowar. Jest to pseudogotycka baszta obronna, która w XIX wieku stanowiła modne, romantyczne urozmaicenie krajobrazu. Spełniała także, dzięki mieszkalnym izbom rolę schronu myśliwskiego. Na zboczach granitowe skałki (Urwisko, Skalna Ściana i inne bez nazw) z licznymi kociołkami wietrzeniowymi.

MIŁKÓW - duża wieś w dolinie potoku Miłkówka u stóp Grabowca i Głaśnicy. Dolna jej część położona w Kotlinie Jeleniogórskiej, górna sięga swymi ostatnimi zabudowaniami na wysokość 600 m npm., wcinając się we wzniesienia stanowiące Pogórze Karkonoszy. Z drogi w górnej części wsi ładne widoki na Śnieżkę i Czarny Grzbiet.
Najstarsze informacje na temat istnienia Miłkowa sięgają XIII wieku, kiedy to wieś wymieniona została po raz pierwszy w dokumentach kościelnych (1292). Chodzi tu o dolną partię miejscowości, powstanie górnej datuje się na rok 1567. Wcześnie rozwinął się przemysł papierniczy. Zapiski z 1642 roku mówią o istniejącej papierni, a także kuźni. Na przełomie wieków XVII i XVIII sprowadzili się do Miłkowa laboranci, których domeną była medycyna ludowa. Podobnie jak w pobliskim Karpaczu popularne stało się zielarstwo. Wiek XIX przyniósł duży postęp przemysłu. Istniały dwie cegielnie, trzy młyny, papiernia (przemysł papierniczy utrzymał się w Miłkowie do dnia dzisiejszego), dwie małe huty przetapiające na potrzeby wsi rudy żelaza wydobywane w pobliskich Kowarach, działało tu także ponad 60 rzemieślników. W 1894 roku po wybudowaniu trakcji kolejowej z Jeleniej Góry do Karpacza uzyskano regularne połączenie z tymi miejscowościami. Wielokrotnie podczas swej historii zmieniał Miłków właścicieli. Od 1796 roku do drugiej wojny światowej należał do dóbr rodziny Matuschków.
Katolicki kościół parafialny pod wezwaniem św. Jadwigi, pierwotnie wzniesiony w 1399 roku w stylu gotyckim, swą współczesną formę zawdzięcza przebudowie, której był poddany w połowie wieku XVI, a także modernizacji z przełomu wieków XIX i XX kiedy to dobudowano wieżę. Wnętrze świątyni barokowe, a w zewnętrznym murze wmurowanych jest 6 nagrobków miłkowskich laborantów. Przy kościele cmentarz. Całość otoczona murem w którym znajdują się trzy krzyże pokutne z wyrytymi na nich stopami i mieczem oraz kuszą. Przed wejściem na kościelny dziedziniec osobliwy zabytek feudalnej Temidy kamienny pręgierz.
Przy głównej drodze zaniedbany i zniszczony dawny zbór ewangelicki. Obecna budowla powstała w 1755 roku na miejscu starszej drewnianej. W 1863 roku dobudowano wieżę. Ciekawa jest historia zmiany świątyni z drewnianej na murowaną. Otóż wierni chcąc postawić nowy kościół dokładnie w miejscu starego i jednocześnie odprawiać nabożeństwa przesunęli mały dotychczasowy na drewnianych kłodach o kilka metrów dalej, a po ukończeniu budowy rozebrali go. Niedaleko kościoła parafialnego zabytkowy pałac. Wzniesiony w 1667 roku w stylu barokowym, po pożarze w 1768 roku przebudowany w stylu klasycystycznym. Obecny swój wygląd zawdzięcza gruntownym przebudowom, które dokonano w pierwszej połowie XIX wieku, a następnie w naszym stuleciu. Wokół pałacu znajduje się park z wielogatunkowym starodrzewem W pałacu mieści się hotel – Pałac Miłków. Można tu także spędzić wczasy w siodle korzystając z usług miejscowej stadniny koni.
W pobliżu wsi na zboczach Głaśncy znajdują się Miłkowskie Skałki. Na wschodnim krańcu Miłkowa kompleks rekreacyjny z basenem i polem namiotowym.

PODGÓRZYN - wieś, siedziba władz gminnych, rozciągająca się w dolinie Podgórnej na wysokości 350-480m npm. . Dolna część wsi położona w Kotlinie Jeleniogórskiej, górna zaś zaliczana jest do Pogórza Karkonoszy.
Pierwsze wzmianki na temat Podgórzyna pochodzą z rejestru biskupstwa wrocławskiego z 1305 roku. W wieku XVII istniała tu ludwisarnia, w której odlewano dzwony i lufy do armat i muszkietów (wyroby miejscowej odlewni spotkać można było w odległych zakątkach Europy np. dzwony w Hiszpanii, muszkiety z podgórzyńskimi lufami w Szwecji). W roku 1681 powstała papiernia, która wykorzystywała surowiec pozyskiwany z okolicznych lasów. Wiek XIX przyniósł szybki rozwój przemysłu. Zbudowano duży tartak i szlifiernię, w której obrabiano kamienie szlachetne i kryształy. Do napędu wielu maszyn wykorzystywano energię otrzymywaną dzięki rwącej wodzie z Podgórnej. W 1913 roku doprowadzono trakcję tramwajową łączącą Podgórzyn z Jelenią Górą.
W dolnej części wsi znajdują się dwa kościoły. Kościół pod wezwaniem Św. Trójcy wzniesiony został na fundamentach starszego (zbudowanego na początku XIV wieku) w drugiej połowie wieku XVII. Jest to późnobarokową, jednonawową budowla nakryta sklepieniem krzyżowym Na uwagę zasługuje polichromowany, klasycystyczny ołtarz a także zabytkowa, kamienna chrzcielnica z 1468 roku. Na wieży kościelnej zamontowany jest dzwon odlany w roku 1635 w miejscowej ludwisarni. Drugi, poewangelicki, a obecnie katolicki kościół pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny powstał w roku 1780. Zdewastowany po drugiej wojnie światowej, został dzięki parafialnym środkom odremontowany w latach osiemdziesiątych.
W górnej części Podgórzyna grupy skalne Rozpadlisko, Skałka i Dziurawa Skała. Na krańcowym przystanku komunikacji miejskiej umieszczono tramwaj. Jest taki sam jak te które jeździł do Podgórzyna przed 40 laty.
Stawy Podgórzyńskie to zespół stawów hodowlanych na północ od Podgórzyna. Położone na terenie wyścielonym kilkumetrową warstwą zastoiskowych iłów zajmują powierzchnię ok. 106 hektarów. Założone zostały jeszcze w odległych czasach średniowiecza przez cystersów z pobliskich Cieplic. Obecnie na stawach gnieździ się wiele gatunków ptactwa wodnego. Staw zwany „Wyspowym” udostępniony jest wraz z przygotowanymi stanowiskami dla wędkarzy. Istnieje możliwość wypożyczenia kajaków. Obok parking i smażalnia ryb.

PRZESIEKA - wieś wypoczynkowa, malowniczo położona na zboczach Złotego Widoku, w widłach Doliny Podgórnej i Doliny Czerwienia. Duża rozpiętość wysokości (480-660m npm. ) nadaje miejscowości typowo górskiego uroku. Z tej części Pogórza Karkonoszy roztaczają się przepiękne widoki na Główny Grzbiet gór, a także na niemalże całą Kotlinę Jeleniogórską wraz z otaczającymi ją od północy i wschodu pasmami Gór Kaczawskich i Rudaw Janowickich. Rozległe polany z wyciągami narciarskimi stwarzają dogodne warunki dla początkujących narciarzy.
Pierwszymi mieszkańcami tych okolic byli drwale karczujący lasy i kurzacy zajmujący się wypalaniem węgla drzewnego. Na powstałych polanach rozwijało się pasterstwo. W pierwszej połowie XVII wieku wieś poszczycić się mogła własną kuźnią i młynem wodnym. Koniec wieku XIX przyniósł wraz z modą zainteresowanie walorami klimatycznymi i krajobrazowymi Przesieki. Powstawały hotele, pensjonaty i karczmy. Wieś szybko przeistoczyła się we wczasowisko do którego przyjeżdżali na odpoczynek mieszkańcy dużych miast (Wrocław, Berlin). Po drugiej wojnie światowej odnaleziono tu zrabowane przez hitlerowców obrazy Jana Matejki, w wyniku tego wieś nazywana była Matejkowicami. We wrześniu 1945 roku zawiązało się tu Dolnośląskie Towarzystwo Turystyczne, które przyłączone zostało w 1947 roku do Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego (PTT), tworząc Oddział Dolnośląski PTT. Nazwa Matejkowice używana była do roku 1950.
Rokrocznie we wrześniu organizowana jest jedna z edycji kolarskiego Bike Maratonu.
Wodospad Podgórnej to trzeci co do wielkości wodospad w polskich Karkonoszach. Wypływająca spod Małego Szyszaka Podgórna, powyżej Przesieki wcina się wąwozem w próg skalny na lini uskoku tektonicznego tworząc trójkaskadowy, 10 metrowy wodospad. Wody rzeki dzięki swemu wirowemu ruchowi tworzą głęboki basen eworsyjny. Przy wodospadzie mostek, z którego najlepszy widok na kaskady. Do wodospadu dojść można malowniczą ścieżką spacerową wzdłuż potoku. Kilkaset metrów od wodospadu na przeciwległym zboczu Złotego Widoku (610m npm. ) granitowe ostańce skalne. Na jednym z nich Walońskim Kamieniu przez średniowiecznych poszukiwaczy złota wyryte zostały krzyż i ludzka dłoń. Inna skałka Chybotek pomimo tego, że waży ponad 7 ton daje się wprawić w niewielki ruch.
Dolina Myi na długości około 1 kilometra tworzy wąwóz w niektórych miejscach dochodzący do głębokości 50 metrów. Po obu stronach rzeki wiele skałek granitowych o ciekawych kształtach. Wśród nich Szwedzkie Skały, Słup i Zamczysko. Dolina Myi znajduje się na północny-zachód od Borowic, w górę od Drogi Sudeckiej.
Przełęcz Karkonoska (1198 m npm. ) należy do Głównego Grzbietu (zwanego także Śląskim) Karkonoszy i rozdziela góry na dwie części: wschodnią i zachodnią. Obszar ten wchodzi w skład utworzonego w 1959 roku Karkonoskiego Parku Narodowego obejmującego swym zasięgiem pasmo Karkonoszy od Mumlawskiego Wierchu na zachodzie po Przełęcz Okraj na wschodzie, a także dwie enklawy: „Górę Chojnik” i „Wodospad Szklarki”. Łączna powierzchnia parku wynosi 5564 hektary. Na przełęczy po polskiej stronie znajduje się placówka Straży Granicznej, po czeskiej hotel „Špindlerova Bouda”. Na wysokości 1236m npm., 58 metrów powyżej Przełęczy Karkonoskiej na zboczu Małego Szyszaka schronisko „Odrodzenie”. Wybudowane w 1928 roku, należy do największych tego typu budowli w Karkonoszach. Z niebieskiego szlaku prowadzącego z Przesieki na Przełęcz Karkonoską wspaniałe widoki na Kotliną Jeleniogórską oraz głęboką Kozacką Dolinę.

SOSNÓWKA - wieś w dolinie Sośniaka, rozciągająca się od 370 m npm. w Sosnówce Dolnej do 720 m npm. dokąd sięgają najwyżej położone zabudowania w Sosnówce Górnej. Niżej położona część ma charakter rolniczy i należy do Kotliny Jeleniogórskiej, wyższa zaś wspina się stromo na Pogórze Karkonoszy będąc typową wsią letniskową z wieloma domami wypoczynkowymi. Z drogi do Borowic ładne widoki na Kotlinę Jeleniogórską i zbocze Grabowca z Kaplicą św. Anny.
W Sosnówce Dolnej dwa zabytkowe kościoły. Zachowało się też kilka chat o konstrukcji zrębowo-przysłupowej. Kościół pod wezwaniem Matki Boskiej Ostrobramskiej, pierwotnie protestancki, wzniesiony w latach 1816-20. Barokowe wyposażenie świątyni pochodzi z okresu budowy. Drugi kościół św. Marcina powstał w 1797 roku, jednak sakralna budowla znajdująca się w tym miejscu wzmiankowana była już w średniowiecznych dokumentach z 1318 roku. Wnętrze barokowe z przełomu wieków XVII i XVIII. Na wieży znajduje się dzwon z wybitą datą 1514.
Poniżej wsi znajduje się zbiornik wodny „Sosnówka” o powierzchni 180 ha i pojemności 14 mln metrów sześciennych. Zalew został utworzony dzięki wybudowaniu dwóch tam. Oprócz funkcji rezerwuaru wody pitnej dla Jeleniej Góry stał się interesującym elementem podgórskiego krajobrazu.
Czerwona Dolina to część Sosnówki położona wzdłuż potoku Czerwonka. Na śródleśnych polanach znajduje się kilka domów wybudowanych na malowniczych zboczach Kazalnicy. Wśród nich ośrodki wypoczynkowe.
Kaplica św.Anny znajduje się na zachodnim zboczu Grabowca (784 m npm. ) niedaleko od Sosnówki. Obok kaplicy tryska źródło zwane Dobrym, Świętym lub Źródłem Miłości (jak głosi legenda, ten kto siedmiokrotnie okrąży kaplicę z wodą ze źródła w ustach zapewni sobie szczęście w miłości). Średniowieczna budowla zniszczona została podczas wojen husyckich, a obecną barokową postawiono w latach 1718-19. Kaplica wzniesiona na rzucie elipsy i przykryta kolebkowym sklepieniem posiada stylowe wyposażenie z początków XVIII stulecia. W roku 1812 w związku ze zmianą funkcji kaplicy na Śnieżce przeniesiono tu wizerunek św. Wawrzyńca. W lipcu w kaplicy odbywa się odpust, gromadzący mieszkańców i turystów. Przy szlaku prowadzącym z kaplicy interesujące grupy skalne: Mała, Ostra i Patelnia.

STANISZÓW - wieś położona na wysokości (360-440 m npm. ) pośród Wzgórz Łomnickich nad potokiem Lutynka u stóp Witoszy.
Nazwa miejscowości wymieniana była już w rejestrach z 1305 roku, a wywodzi się od słowiańskiego imienia Stano lub Stanisz. W XIX wieku czynna była wytwórnia likierów wyrabianych na korzeniach górskich ziół według receptur karkonoskich laborantów.
Gotycko-barokowy kościół pod wezwaniem Przemienienia Pańskiego powstał na przełomie wieków XIV i XV. W 1615 roku wzniesiona renesansowa przybudówkę. Podczas dokonywania przeróbek w 1784 roku dobudowano hełm wieży. W górnej części wsi pałac barokowy z drugiej połowy XVIII wieku, przebudowywany na początku naszego stulecia. Jest to budowla trójskrzydłowa, trójkondygnacyjna, przykryta czterospadowym dachem. Do dziś zachowały się ozdobne portale i pozostałości bramy wjazdowej. W przypałacowym zespole parkowym założonym w XVIII wieku i wykonanym w angielskim stylu można zobaczyć: jawor dwupienny (4,5 metra obwodu), cis pospolity, jodłę syberyjską, sosnę żółtą i wejmutkę, choinę kanadyjską i wiele innych gatunków drzew. Na południowym krańcu parku neoklasycystyczna oranżeria z początku XIX wieku. Obecnie mieści się tu hotel i restauracja „Pałac Staniszów”. W dole wsi dwór wzniesiony w tym samym czasie co pałac. Obok niego czterokondygnacyjna wieża i ciekawy park krajobrazowy. Przy drodze znajduje się krzyż pokutny z wyrytym mieczem i owczarskimi nożycami (jedyne spotkane na Dolnym Śląsku). Na terenie miejscowości wzniesienie Czop (430 m npm. ) z którym związana jest legenda mówiąca iż podczas wojen napoleońskich w roku 1813 grupa dziesięciu francuskich grenadierów bezskutecznie próbowała zrzucić na Staniszów znajdujący się tu głaz – Grenadierski Kamień.
Witosza (484m npm.) - wyróżniające się wzniesienie Wzgórz Łomnickich, będące doskonałym punktem widokowym na otaczającą Kotlinę Jeleniogórską i Karkonosze. Na szczyt prowadzą kamienne schodki. Zbocza usiane licznymi, granitowymi formami skalnymi (Skalna Komora, Ucho Igielne, Pustelnia, Skalna Uliczka), które dzięki procesom wietrzeniowym przybrały rozmaite kształty, tworząc także kilka pieczar. W jednej z nich mieszkał w czasie wojny trzydziestoletniej miejscowy „prorok” Jan Rischmann. Na samym szczycie pozostałości cokołu na którym stał niegdyś pomnik Bismarcka.

ŚCIEGNY - wieś przy drodze z Karpacza do Kowar. Położona na wysokości 450-550 m npm. wzdłuż potoku Skałka. Górne granice osady dochodzą do dzielnic Karpacza. Pierwsze wzmianki mówiące o istnieniu Ściegien pochodzą z dokumentów diecezji wrocławskiej z 1305 roku. W drugiej połowie XVIII wieku miejscowy artysta Zygmunt Kahl jako pierwszy rozpoczął tworzenie plastycznych panoram Karkonoszy. W późniejszym czasie znalazł wielu naśladowców swej pracy. Jedna z prac tego ludowego artysty z 1790 roku znajduje się obecnie w jeleniogórskim Muzeum Karkonoskim. W XIX wieku rozwijało się we wsi tkactwo chałupnicze.
W Ściegnach znajduje się współczesny kościół św. Józefa.
Ruiny Szubienicy znajdują się na wzgórzu Straconka (478 m npm. ) przy drodze łączącej Ściegny z Miłkowem. Po wzniesionej w 1667 roku szubienicy pozostały do dziś zaledwie pojedyncze fragmenty. Ten symbol feudalnego wymiaru sprawiedliwości zbudowany został prawdopodobnie po buncie mieszkańców niedalekiego Miłkowa przeciw właścicielowi okolicznych dóbr i miłkowskiego pałacu hrabiemu Zierotinowi.
Western City jest miejscem „przeniesionym w czasie i przestrzeni”. Stworzone zostało jako kopia osad zdobywców dzikiego zachodu. Można tu zobaczyć szeryfa, odwiedzić saloon, być świadkiem napadu na bank, czy też ataku Indian.

ZACHEŁMIE - niewielka wieś letniskowa w dolinie Choińca położona na wysokości 480-550 m npm. na Pogórzu Karkonoszy. Luźna zabudowa tej malowniczo usytuowanej śródleśnej osady zapewnia wypoczynek w ciszy o każdej porze roku. Doskonały teren do wycieczek pieszych i rowerowych.
Pierwotnie osada drwali i miejsce schronienia dla okolicznej ludności podczas wojny trzydziestoletniej. Podobno w 1622 roku stoczono tu bitwę z kozackimi oddziałami Lisowczyków. Pierwsze stałe sadyby pobudowano pod koniec XVII wieku. Na przełomie wieków XIX i XX powstało wiele pensjonatów, rozwijało się sadownictwo, którego miejscową specjalności była uprawa wiśni. W latach 1947-53 w willi „Pan Twardowski” mieszkał i pracował wybitny kompozytor polski Ludomir Różycki, twórca wielu znanych baletów, poematów symfonicznych, koncertów fortepianowych i skrzypcowych.
Nad Zachełmiem górują Rudzianki z niewielką Czerwoną Jaskinią oraz Kopa z Niedźwiedzimi Skałkami.